Hurst
Where would you go to escape a deadly virus that’s infected billions? When the Millennial Virus rampaged unchecked across the world, the pandemic swept away everything we held dear. Small groups took refuge where they could. There was no time to mourn. Survival was all that mattered. For those lucky enough to call Hurst their home the medieval fortress provides sanctuary from the surrounding wasteland. Far away from the smoking ruins of the cities, on the south coast of England, a lawless power vacuum exists without electricity or government. As Zed Samuels and the other survivors struggle to rebuild their shattered lives, rival groups covet the castle’s closely-guarded resources, probing its defences. When a military-led relief operation threatens to tip the balance of power, Hurst’s stalwart leader, Jack, faces a desperate choice. He must decide whether to set aside their differences and join an alliance that promises new hope or unite against the newcomers and their plans for reconstruction. Zed and Jack must discover the truth about the Allies before it’s too late, but who can they trust? The battle for Hurst has begun. The virus is the least of their concerns.
Anthem
"A dystopian fiction novella by Ayn Rand, first published in 1938. It takes place at some unspecified future date when mankind has entered another dark age as a result of the evils of irrationality and collectivism and the weaknesses of socialistic thinking and economics."--Wikipedia
The Mysterious Island
The book tells the adventures of five American prisoners of war on an uncharted island in the South Pacific. Begining in the American Civil War, as famine and death ravage the city of Richmond, Virginia, five northern POWs decide to escape in a rather unusual way – by hijacking a balloon! This is only the beginning of their adventures...
The Invisible Man
The Invisible Man of the title is ''Griffin'', a scientist who theorizes that if a person's refractive index is changed to exactly that of air and his body does not absorb or reflect light, then he will not be visible. He successfully carries out this procedure on himself, but begins to become mentally unstable as a result...
Sound of Sirens
On the island of Skylge, electricity is only for the Currents – the rich ruling class who once came from across the sea and brought the holy fire of St. Brandan to Skylge. Ever since, the light in the Brandaris Tower has protected the islanders. Heeding the Siren's call will drown your body and steal your soul, but the sacred light in the Tower will chase the merfolk away. When Skylger girl Enna welcomes her brother back from a long sea voyage, he gives her a special present from the mainland – an electronic record only playable on a Current device. The problem is that Royce Bolton, Current heartthrob and the town’s most gifted pianist, wants it too. After she stubbornly refuses to sell the LP featuring his favorite artist, he suggests sharing the record by secretly meeting up in his private summer house. Taken aback yet thrilled, Enna agrees – and discovers that there’s more than meets the eye when it comes to Current society and the history of Skylge. Why do the Sirens tempt the islanders to give themselves up to the sea? And where does the Currents’ monopoly on electricity really come from? While struggling with these questions, Enna begins to fall for Royce, risking everything to be with a guy who is clearly wrong for her. She will learn that the sound of Sirens isn’t the most treacherous thing out there to haunt her dreams.
he Thirty-Nine Steps
DOWNLOAD Hanney, an expatriated Scot, returns from a long stay in South Africa to his flat in London. One night he is buttonholed by an American who appears to know of an anarchist plot to destabilise Europe, and claims to be in fear for his life. Hannay lets the American hide in his flat, and returns later to find that another man has been found shot dead in the same building, apparently a suicide. Four days later Hannay finds the American stabbed to death...Followed by Greenmantle, and Mr. Standfast.
The Fireraisers
Dundee, Scotland, 1862. After the mill of businessman Matthew Beaumont burns to the ground, Detective Sergeant George Watters is sent to investigate. Soon, George discovers that this is not the first property that has been targeted. When a man is found dead in the hold of a trade ship, George discovers a shocking connection between Beaumont and foreign powers threatening the very country. George tries to get to the bottom of the mystery, but clues are few and far between. What connects the enigmatic Beaumont to the murder and strange events taking place in the Dundee shipyard?
Induction
They weren't supposed to exist. Sidonie & Sinclair Boudreau were the offspring of a witch and a shifter. Such pairings usually resulted in death. Sid & Sin had not only survived, but thrived, and managed to sidestep the family legacy of supernatural policing. The disappearance of their parents changed everything. A cryptic message, an ancient prophecy, and a mystery to uncover in order to bring their parents home puts the twins in the crosshairs of an enemy they didn't know existed. What would you do, to save those you loved? Fans of paranormal mysteries will love this fast-paced, five star ride!
A Mersey Killing
When We Let Go
Əxlaqi-mənəvi dəyərlər
“Əxlaqi-mənəvi dəyərlər” dünyanın hər bir xalqına məxus olan əxlaq normalarının məcmuyidir. Hər bir xalqın özünəməxsus əxlaq normaları vardır. Lakin elə əxlaq normaları da vardır ki, onlar bütün bəşəriyyətə xasdır. Müxtəlif irqə mənsub olan, müxtəlif dillərdə danışan və müxtəlif dinə sitayiş edən insanların eyni əxlaq normalarına malik olması onların bir mənbədən qaynaqlandığını göstərir.
Əxlaq normaları–insanların davranış qaydalarının məcmuyidir. Bu davranış qaydaları insanların mənəviyyatını zənginləşdirdikdə dəyərə malik olur. Davranış qaydalarına müntəzəm olaraq əməl edən, onu göz-bəbəyi kimi qoruyub saxlayan və nəsildən-nəsilə ötürən millət özününküləşdirərək milliləşdirir. Əsirlər boyu yaşlı nəslin yaşatdığı və gənc nəslə ötürdüyü davranış qaydaları-davranış kodeksi “millimənəvi dəyərlər”-“əxlaqi-mənəvi dəyərlər” statusu alır. Özünəməxsus status almış bu davranış normalarını kim müəyyən etmişdir? Nə üçün bu qaydalar meydana gəlmişdir? Nə zamandan Yer üzündə davranış normaları müəyyən edilmişdir? Bütün bu sualların cavabını müqəddəs dini kitabımız olan Qurani Kərimdən oxumaq mümkündür. Belə ki, insanı Yaradan Tanrı onun davranış normalarını da müəyyən etmişdir. Yer üzündə insanın yarandığı dövrdən müasir dövrümüzə qədər olan bir vaxtda “əxlaqı-mənəvi dəyərlər” qorunub saxlanmış, nəsildən-nəslə ötürülmüşdür. Lakin müxtəlif xalqlar onu özünə xas olan tərzdə yaşatmışdır və milliləşdirmişdir. Nəinki insanlar, hətta bütün heyvanların həyat tərzini öyrəndikcə, aydın olur ki, onların da özünəməxsus davranış qaydaları vardır. “Əxlaqi-mənəvi dəyərlər” hər bir insanın həyatda tutduğu yoldur və bu yol əxlaq normalarından, cəmiyyət içərisindəki davranış qaydalarından, insanlar arasındakı münasibət formalarından ibarətdir. Bu dəyərlərin hər birinin mahiyyəti kitabda geniş şərh edilmişdir. Dərs vəsaiti pedaqoji universitetlərdə pedaqogika, milli əxlaq və ailə etikası fənnindən müəllim və tələbələrin istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. İnanırıq ki, kitabda verilmiş məsələlər geniş oxucu kütləsinin marağına səbəb olacaqdır.
Elşən İsmayıl - Ruhumun Rəngləri
Gənc yazar, ssenarist, aktyor, rejissor və müəllim olan Elşən İsmayılın ikinci kitabı. Kitabda yazarın son illərdə sosial, psixoloji, milli və qlobal mövzularda yazdığı bəzi hekayələri yer almışdır.
Gənc dəliqanlı, Özəl Hərəkat birliyinin əməliyyatçısı olan Baybars Kağanlı tağım komandirinin əmriylə digər yoldaşları ilə birlikdə gizləndiyi təpəciyin arxasından qalxdı və dərhal qarşıdakı kolluğa doğru iti sürətlə qaçmağa başladı. O an gözlərində qətiyyən qoxudan əsər-əlamət yox idi. Ancaq tapşırılan xüsusi tapşırığı yerinə yetirmək və tezliklə qarşılaşacağı mənfur düşməni məhv etmək haqqında düşünürdü. Əllərini İsrail istehsalı olan “Tavor” markalı avtomatına sıxmış, cəld və son dərəcə ehtiyatlı hərəkətlərlə irəliləyirdi. Bir qədər getmişdi ki, nəhayət, əsas məntəqəyə - düşmənin təpəlikdə qurduğu düşərgəsinə gəlib çatdı. Vaxt itirmədən gizlənmək üçün əyildi və yerini rahatlayaraq kolluq sahədən qarşıya doğru boynundan asdığı binoklla baxmağa başladı. Diqqətinin yarısı düşmən çadırlarında, digərisə sol qulağında yerləşdirdiyi xüsusi mikroqurğuda idi. Onun vasitəsiylə əməliyyat başlayandan bəri komandirindən təlimatlar alırdı. Düşmən tərəfdə isə vəziyyət sabit idi: təxmini 10-dan çox çadır ətrafında Rusiya istehsalı “AKSM” avtomat silahla silahlanmış terrorçuların sayı 50-yə çatırdı. Onlar durmadan yerlərində var-gəl edir, ərazini nəzarətdə saxlayırdılar. Çadırların birində isə Yaxın Şərqin üç ən təhlükəli adamı toplantı keçirirdi. Onlar, İran Kəşfiyyatının nüfuzlu zabitlərindən Firuz Kaşğani, PKK terror təşkilatının bölgə rəhbəri Bahoz Barudi və xüsusi döyüş taktikasına, bu zamana qədərki əməliyyatlarda qazandığı mistik uğurlarına görə dünyanın bir çox təhlükəsizlik orqanlarının “qara siyahısı”-nda adı olan, bacarığı qədər əsrarəngiz gözəlliyə sahib, onlarla kəşfiyyat liderinin və mafiya başçısının mavi yuxularının əvəzsiz qəhrəmanı kürd qızı Dicle (Diclə-Dəclə) idi.
Şərif Ağayar - Komandir
Əfsanəvi kəşfiyyatçı, Aprel şəhidi, polkovnik-leytenant Raquf Orucova həsr olunmuş “Komandir” romanı real faktlar əsasında qələmə alınıb. Əsərdə R.Orucovun həyatının və 25 illik mübarizəsinin bir qismi öz əksini tapıb. Üslubuna və quruluşuna görə ənənəvi olmayan romanın maraqla qarşılanacağına inanırıq.
Anamın itkin düşdüyünü eşidəndə səngərin yüz addımlığındakı uçurumun kənarından başımı çıxarıb bizi dayanmadan atəşə tutan düşmənin hərəkət istiqamətini izləyirdim. Xəbəri gətirən əsgəri tanımadım. Görünür, təzələrdən idi. Ön xəttə yeni gəldiyi hər hərəkətindən bəlli olurdu. Sürünə-sürünə yaxınlaşanda xeyrə gəlmədiyini anladım. Ağzını qulağıma yaxınlaşdırdı: “Cinlini alıblar!” Düşmənə görünməsindən qorxub başını aşağı basdım, mənə qısılıb sözlərinin qalanını asta səslə sanki torpağın qulağına pıçıldadı: “Hamı Çulluya qaçıb, ananla qardaşın yoxdur!” Başımdan küt ağrı tutdu, nəfəsim tıncıxdı, ayağa qalxıb qışqırmaq istədim, bacarmadım. Düşmən bütün istiqamətlərdən üstümüzə gəlirdi. Cəbhə boyu qanlı döyüşlər getdiyi vaxt hər cür xəbərə hazır idim, buna yox. Axı anam kənddə deyildi. Təhlükədən uzaq olsun deyə onu Qənbərlidə qohum evinə qoymuşduq. Döyüş gedən yerdə nə işi vardı? Qohumlar hardaydı? Bəlkə, Qənbərlini də dağıtmışdılar? Ətrafdakı daşları sərçə civiltisiylə yalayıb keçən güllələrə məhəl qoymadan ayağa qalxıb piyada bölüyünün qərar tutduğu səngərə qaçdım. Əsgərin söylədiklərini burda da təsdiq etdilər: Düşmən Cinliyə qəfil hücuma keçib, kənddəkilər Qənbərliyə qaçıb, anamla kiçik qardaşım Zabil yoxdur! Bölüyün “Niva”sına minib Çulluya yola düşdüm. Bədənimin bütün əzaları sızıldayırdı. İçimdə mərmi partlamışdı elə bil. Ayağımdakı qəlpələrin giziltisi artmışdı. Zabil evimizin balacasıydı. Civə kimi qaynayan şirin, diribaş uşağıydı. Ona qoşulanda mən də nadinclik 8 edirdim. Atam bəzən soyuğa-sazağa baxmadan bizi bayıra qovurdu. Qaçırdıq zirzəmiyə. Di gəl, orda da dinc dayanmırdıq. Gah küncə yığılan yeşikləri qurdalayır, gah pəncərəyə dırmaşır, gah qış üçün tədarük görülən banka bağlamalarını aşırırdıq. Atamın zabitəli səsi bizi zirzəmidə də haqlayır, ordan da perik salırdı. Tövlənin çardağına, ot bağlarının arasına - atamın səsi gəlib çatmayan yerə qaçırdıq. Anam haraylayırdı bizi, “soyuqlayacaqsınız” deyirdi. Onu eşitmirdik. Atamın üstünə qayıdırdı. Bizi evə çağırması üçün ona yalvarırdı. Biz öz kefimizdəydik! Atamın hirslənməyinə də, anamın hay-harayına da, soyuqdan titrətməyimizə də gülür, nəyi var əylənirdik. Üşüməyək deyə tövlənin çardağındakı ot bağlarından evcik düzəldib altına soxulurduq. Zabil qucağıma girib pişik kimi büzüşürdü.
Şərif Ağayar - Komandir
Əfsanəvi kəşfiyyatçı, Aprel şəhidi, polkovnik-leytenant Raquf Orucova həsr olunmuş “Komandir” romanı real faktlar əsasında qələmə alınıb. Əsərdə R.Orucovun həyatının və 25 illik mübarizəsinin bir qismi öz əksini tapıb. Üslubuna və quruluşuna görə ənənəvi olmayan romanın maraqla qarşılanacağına inanırıq.
Anamın itkin düşdüyünü eşidəndə səngərin yüz addımlığındakı uçurumun kənarından başımı çıxarıb bizi dayanmadan atəşə tutan düşmənin hərəkət istiqamətini izləyirdim. Xəbəri gətirən əsgəri tanımadım. Görünür, təzələrdən idi. Ön xəttə yeni gəldiyi hər hərəkətindən bəlli olurdu. Sürünə-sürünə yaxınlaşanda xeyrə gəlmədiyini anladım. Ağzını qulağıma yaxınlaşdırdı: “Cinlini alıblar!” Düşmənə görünməsindən qorxub başını aşağı basdım, mənə qısılıb sözlərinin qalanını asta səslə sanki torpağın qulağına pıçıldadı: “Hamı Çulluya qaçıb, ananla qardaşın yoxdur!” Başımdan küt ağrı tutdu, nəfəsim tıncıxdı, ayağa qalxıb qışqırmaq istədim, bacarmadım. Düşmən bütün istiqamətlərdən üstümüzə gəlirdi. Cəbhə boyu qanlı döyüşlər getdiyi vaxt hər cür xəbərə hazır idim, buna yox. Axı anam kənddə deyildi. Təhlükədən uzaq olsun deyə onu Qənbərlidə qohum evinə qoymuşduq. Döyüş gedən yerdə nə işi vardı? Qohumlar hardaydı? Bəlkə, Qənbərlini də dağıtmışdılar? Ətrafdakı daşları sərçə civiltisiylə yalayıb keçən güllələrə məhəl qoymadan ayağa qalxıb piyada bölüyünün qərar tutduğu səngərə qaçdım. Əsgərin söylədiklərini burda da təsdiq etdilər: Düşmən Cinliyə qəfil hücuma keçib, kənddəkilər Qənbərliyə qaçıb, anamla kiçik qardaşım Zabil yoxdur! Bölüyün “Niva”sına minib Çulluya yola düşdüm. Bədənimin bütün əzaları sızıldayırdı. İçimdə mərmi partlamışdı elə bil. Ayağımdakı qəlpələrin giziltisi artmışdı. Zabil evimizin balacasıydı. Civə kimi qaynayan şirin, diribaş uşağıydı. Ona qoşulanda mən də nadinclik 8 edirdim. Atam bəzən soyuğa-sazağa baxmadan bizi bayıra qovurdu. Qaçırdıq zirzəmiyə. Di gəl, orda da dinc dayanmırdıq. Gah küncə yığılan yeşikləri qurdalayır, gah pəncərəyə dırmaşır, gah qış üçün tədarük görülən banka bağlamalarını aşırırdıq. Atamın zabitəli səsi bizi zirzəmidə də haqlayır, ordan da perik salırdı. Tövlənin çardağına, ot bağlarının arasına - atamın səsi gəlib çatmayan yerə qaçırdıq. Anam haraylayırdı bizi, “soyuqlayacaqsınız” deyirdi. Onu eşitmirdik. Atamın üstünə qayıdırdı. Bizi evə çağırması üçün ona yalvarırdı. Biz öz kefimizdəydik! Atamın hirslənməyinə də, anamın hay-harayına da, soyuqdan titrətməyimizə də gülür, nəyi var əylənirdik. Üşüməyək deyə tövlənin çardağındakı ot bağlarından evcik düzəldib altına soxulurduq. Zabil qucağıma girib pişik kimi büzüşürdü.
Amid Selimoğlu - Sen benim 7. günümsün
Her şeyin güzel olacağına o kadar inanıyoruz ki bazen. Bazen de inanmış gibi yapıyoruz. Aldatıyoruz kendimizi, kendimizle. Ayna karşısında durup da gülmeye çalışmak gibi. Ağlamaktan utanırız diye bakamıyoruz kendimize. Yalanlarla sarmaş dolaşız, ama tertemiz geziniyoruz belki de. Onlar da öyle. Herkes. İspat etmek istemiyoruz bunu. Kim ister ki? Ayın lekelerine yüzümüzü çeviriyoruz, ancak güneşe sımsıkı sarılıyoruz, yaksa da olur değil mi? Bize kim gerekli, kim gereksiz bilmiyoruz ki. İşığa doğru yürüyoruz ancak. Karanlığın nasıl olduğunu düşünmüyoruz hiç. Biz ne biliyoruz? Sen mi daha iyisin, yoksa ben mi? Sana göre sen, bana göre de ben değil mi?.. Bu hiç değişmeyecek.
Amid Selimoğlu - Sen benim 7. günümsün
Her şeyin güzel olacağına o kadar inanıyoruz ki bazen. Bazen de inanmış gibi yapıyoruz. Aldatıyoruz kendimizi, kendimizle. Ayna karşısında durup da gülmeye çalışmak gibi. Ağlamaktan utanırız diye bakamıyoruz kendimize. Yalanlarla sarmaş dolaşız, ama tertemiz geziniyoruz belki de. Onlar da öyle. Herkes. İspat etmek istemiyoruz bunu. Kim ister ki? Ayın lekelerine yüzümüzü çeviriyoruz, ancak güneşe sımsıkı sarılıyoruz, yaksa da olur değil mi? Bize kim gerekli, kim gereksiz bilmiyoruz ki. İşığa doğru yürüyoruz ancak. Karanlığın nasıl olduğunu düşünmüyoruz hiç. Biz ne biliyoruz? Sen mi daha iyisin, yoksa ben mi? Sana göre sen, bana göre de ben değil mi?.. Bu hiç değişmeyecek.
Amid Səlimoğlu - 44 gün
VƏTƏN ÜÇÜN CANLARINI HEÇƏ SAYANLARIN XATİRƏSİNƏ...
Nə düşündüyünün heç bir anlamı olmadığı zamanlar vardır. Sualların cavabsız qaldığı, cavabların heç bir məna kəsb etmədiyi zamanlar. Dünyanın bir ucundan keyimişcə baxarsan həyata. Nə istədiyinin, nə düşündüyünün fərqinə varmazsan. İçindəki qəribə hiss sarar bədənini. Boğazın düyünlənər, hər sən danışmaq istədikcə. Ancaq qürurun bəlli etməz, gözlərini qaçırdar insanlardan səni. Eləcə susarsan... Sakit, dərin, sevinc dolu kədərlə... Mənim, sadəcə iyirmi yaşım vardı. Həyatımın sıfır nöqtəsində idim. Çox da uzaq olmayan keçmişimin bütün xatirələrini bir araya gətirdiyim gündə. Gələcəyim isə?..
Amid Səlimoğlu - 44 gün
VƏTƏN ÜÇÜN CANLARINI HEÇƏ SAYANLARIN XATİRƏSİNƏ...
Nə düşündüyünün heç bir anlamı olmadığı zamanlar vardır. Sualların cavabsız qaldığı, cavabların heç bir məna kəsb etmədiyi zamanlar. Dünyanın bir ucundan keyimişcə baxarsan həyata. Nə istədiyinin, nə düşündüyünün fərqinə varmazsan. İçindəki qəribə hiss sarar bədənini. Boğazın düyünlənər, hər sən danışmaq istədikcə. Ancaq qürurun bəlli etməz, gözlərini qaçırdar insanlardan səni. Eləcə susarsan... Sakit, dərin, sevinc dolu kədərlə... Mənim, sadəcə iyirmi yaşım vardı. Həyatımın sıfır nöqtəsində idim. Çox da uzaq olmayan keçmişimin bütün xatirələrini bir araya gətirdiyim gündə. Gələcəyim isə?..
190 MANAT ALMAQ ÜÇÜN NECƏ MÜRACİƏT ETMƏLİ
Salam Hörmətli izləyicilər bu gün sizə 190 manat müavinət üçün müraciət qaydasını izah edəcəm.
ADDIM ADDIM!
1-ci daxil oluruq e-sosial.az saytına
Belə bir pəncərə qarşınıza çıxacaq
2-ci addım daxil oluruq e-xidmətlər bölməsinə aşağıda ox işarə ilə qeyd olunub
3-cü addım daxil oluruq Vətəndaşların işaxtaran və işsiz kimi qeydiyyata alınması , qeydiyyatdan müvəqqəti çıxarılması və qeydiyyatın ləğv edilməsi bölməsinə aşağıda ox ilə işarə edilib.
4-cü addım daxil oluruq istifadəçi fini ilə bölməsinə aşağıdakı fotoda ox işarəsi ilə qeyd olunub.
ADDIM ADDIM!
1-ci daxil oluruq e-sosial.az saytına
2-ci addım daxil oluruq e-xidmətlər bölməsinə aşağıda ox işarə ilə qeyd olunub
4-cü addım daxil oluruq istifadəçi fini ilə bölməsinə aşağıdakı fotoda ox işarəsi ilə qeyd olunub.
5-ci addım açılan pəncərədə qeydiyyat bölməsinə daxil oluruq aşağıda fotoda ox ilə işarə edilib.
6-cı addım açılan pəncərədə şəxsiyyət vəsiqənizin fin nömrəsini və öz adınıza olan telefon nömrəsini qeyd edib qeydiyyatdan keçirik.
FİN NÖMRƏ QIRMIZI XƏTLƏ İŞARƏ EDİLİB
7-Cİ ADDIM QEYDİYYAT TAMAMLANIR SONRA FİN NÖMRƏMİZ VƏ MOBİL NÖMRƏMİZLƏ DAXİL OLURUQ SİSTEMƏ AŞAĞIDAKI FOTODAKI KİMİ QARŞIMIZA PƏNCƏRƏ ÇIXIR.
vƏ SONDA OX İLƏ İŞARƏLƏNMİŞ SƏHİFƏYƏ DAXİL OLUB LAZIMI MƏLUMATLARI DOLDURUB İŞSİZ KİMİ QEYDİYYATDAN KEÇİN.
KARONA VİRUSU HAQQINDA (About coronavirus)
Corona (Korona) Virüsü Nedir? Corona (Korona) virüsü hayvanlar arasında yaygın olan büyük bir virüs grubudur. Nadir durumlarda, bilim insanlarının zoonotik olarak adlandırdığı durumdur, yani hayvanlardan insanlara bulaşabilirler. Coronavirus’lar (Cov), soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS – CoV) ve Ağır Akut Solunum Sendromu (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS-CoV) gibi daha ciddi hastalıklara neden olan bir virüs ailesidir. Yapılan kapsamlı araştırmalar sonucunda, SARS-CoV’un misk kedilerinden, MERS-CoV’un ise tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı ortaya çıkmıştır. Henüz insanlara bulaşmamış olan ancak hayvanlarda saptanan birçok coronavirüs (koronavirüs) mevcuttur.Image titleCoronavirus’ların insanlarda dolaşımda olan alt tipleri (HCoV-229E, HCoV-OC43, HCoV-NL63 ve HKU1-CoV) çoğunlukla soğuk algınlığına sebep olan virüslerdir. SARS-CoV, 21. Yüzyılın ilk uluslararası sağlık acil durumu olarak 2003 yılında, daha önceden bilinmeyen bir virüs halinde ortaya çıkmış olup yüzlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur. Yaklaşık 10 yıl sonra Coronavirus (koronavirüs) ailesinden, daha önce insan ya da hayvanlarda varlığı gösterilmemiş olan MERS-CoV (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus) Eylül 2012’de ilk defa insanlarda Suudi Arabistan’da tanımlanmış; ancak daha sonra aslında ilk vakaların Nisan 2012’de Ürdün Zarqa’daki bir hastanede görüldüğü ortaya çıkmıştır. 31 Aralık 2019’da DSÖ Çin Ülke Ofisi, Çin’in Hubei eyaletinin Vuhan şehrinde etiyolojisi bilinmeyen pnömoni vakalarını bildirmiştir. 7 Ocak 2020’de etken daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni Coronavirus (koronavirüs) (2019-nCoV) olarak tanımlanmıştır. Daha sonra 2019-nCoV hastalığının adı COVID-19 olarak kabul edilmiştir.Coronaviruslar (Koronavirüs), Coronaviridae ailesi içinde bulunurlar. Başlıca dört türde sınıflandırılırlar. Bunlar: Alfa, Beta, Gama ve Delta Coronaviruslar’dır (koronavirüs). İnsan, yarasa, domuz, kedi, köpek, kemirgen ve kanatlılarda bulunabilmektedirler. (evcil ve yabani hayvanlarda). İnsanlarda Coronavirus’un (koronavirüs) neden olduğu hastalık spektrumu basit soğuk algınlığından ağır akut solunum sendromuna (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS) kadar değişkenlik gösterebilmektedir. İnsan ve hayvanlarda çeşitli derecelerde respiratuar, enterik, hepatik, nefrotik ve nörolojik tutumlarda seyreden klinik tablolara neden olabilmektedir. COVID-19 virüsü, SARS-CoV ve MERS-CoV’unda içine bulunduğu beta-coronavirus (beta- koronavirüs) ailesi içinde yer almaktadır.Corona / Covid-19 (Korona) Virüs Belirtileri ve Çeşitleri Nelerdir?Bu virüs grubuna bağlı virüsler, genellikle soğuk algınlığına benzer şekilde, hafif ve orta derecede üst solunum yolu hastalığı olan insanları hasta edebilir. Corona / Covid-19 (Korona) virüsü semptomları arasında burun akıntısı, öksürük, boğaz ağrısı, muhtemel baş ağrısı ve bazen de birkaç gün süren ateş sayılabilir. Bağışıklık sistemi zayıf olan ileri yaştakiler ve çok genç olanlar için virüsün pnömoni veya bronşit gibi çok daha ciddi solunum yolu hastalığına neden olabilir. İnsanlarda ölümcül olabilecek seviyede çok az Corona / Covid-19 (Korona) virüsü vardır.Aynı zamanda solunum problemlerine neden olan, MERS virüsü olarak da bilinen Ortadoğu Solunum Sendromu ilk olarak 2012 yılında Orta Doğu’da tespit edilmiştir. Hastalık Kontrol Merkezleri’nin verdiği bilgiye göre semptomları çok daha şiddetli olan MERS ile enfekte olan her 10 hastanın dörtte üçü ölmüştür.SARS olarak da bilinen Şiddetli Akut Solunum Sendromu, diğer türlerine göre daha ciddi semptomlara neden olabilen diğer bir Corona / Covid-19 (Korona) virüsü türüdür. İlk olarak Güney Çin’deki Guangdong Eyaleti’nde tespit edildi. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre solunum problemlerine neden olmasının yanı sıra ishal, yorgunluk, nefes darlığı, solunum sıkıntısı ve böbrek yetmezliğine neden olabilir. Hastanın yaşına bağlı olarak, SARS ile ölüm oranı vakaların %0-502si arasında değişmekte olup, yaşlılar en riskli ve savunmasız durumda olan hasta grubudur.Corona / Covid-19 (Korona) Virüs Nasıl Bulaşır?Corona / Covid-19 (Korona) virüsleri hayvanlarla insan temasından yayılabilir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre MERS’in develer arasında, SARS’ın ise misk kedileri arasında yayıldığını düşünülüyor. Corona / Covid-19 (Korona) virüslerinin insandan insana bulaşması, genellikle sağlıklı bir insanın enfekte bir insanın vücut salgılarıyla temas etmesi sonucu mümkün oluyor. Virüs hasta insanlardan öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve hastaların temas ettiği yüzeylerden göz, ağız, burun mukozası ve el sıkışma ile bulaşabilir. Coronaviruslar (koronavirüs) genel olarak dış ortamda dayanıklılığı olmayan virüslerdir. Ancak bugün için COVID-19’un bulaşıcılık süresi ve dış ortama dayanma süresi net olarak bilinmemektedir.Corona / Covid-19 (Korona) Virüs Klinik Özellikleri Nelerdir?Enfeksiyonun yaygın belirtileri solunum semptomları, ateş, öksürük ve nefes darlığıdır. Daha ciddi vakalarda pnömoni, ağır akut solunum yolu enfeksiyonu, böbrek yetmezliği ve hatta ölüm görülebilir. Ancak eldeki veriler doğrultusunda hastalığın şiddeti konusunda yorum yapılamamaktadır.Corona / Covid-19 (Korona) Virüs Tedavi Yöntemleri Nelerdir?Özel bir tedavi yöntemi yoktur. Çoğu zaman belirtiler kendiliğinden kaybolur. Uzman hekimler teşhis sonrası ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar ile belirtileri hafifletmek için tedavi uygulayabilirler. Yaşam alanlarındaki oda neminin dengelenmesi ve ılık duş ile boğaz ağrısı ve/veya öksürüğün hafiflemesine destek sağlanabilir. Ayrıca bol sıvı tüketmek, dinlenmek ve uyku tedavi için faydalı olacaktır. Belirtiler standart soğuk algınlığı sürecinden daha kötü seyretmeye başlarsa mutlaka uzman hekime danışılması gerekir.Corona / Covid-19 (Korona) Virüsten Korunma İçin Neler Yapılabilir?Henüz Corona / Covid-19 (Korona) virüs ailesine karşı koruma sağlayacak bir aşı bulunmamaktadır. MERS aşısı için deneme süreci devam etmektedir. Korunmak için basit önlemler oldukça faydalı olacaktır.Dünya Sağlık Örgütü, Enfekte olmuş kişilerle yakın temastan kaçınmanın, El hijyenine dikkat etmenin, sık aralıklarla elleri en az 20 saniye sabun ve su ile yıkamanın; sabun ve su olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmanın; özellikle hasta insanlar veya çevresi ile doğrudan temas ettikten sonra elleri mutlaka yıkamanın, Çiftlik veya vahşi hayvanlarla korunmasız temastan kaçınmanın, Enfekte olduysanız eğer, mesafeyi korumanın, öksürürken, hapşırırken tek kullanımlık kağıt mendil ile ağızın ve burnun kapatılmasının; kağıt mendilin bulunmadığı durumlarda ise dirsek içinin kullanılmasının, ellerin yıkanmasının; gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçınmanın, Enfekte olan kişilerin dokunduğu yüzeylerin dezenfekte edilmesinin, Et, yumurta gibi hayvansal gıdaların iyice pişirilmesinin, Hasta kişilerin mümkünse kalabalık yerlere girmemesinin, eğer girmek zorunda kalınıyorsa ağız ve burnun kapatılmasının, mümkünse tıbbi maske kullanılmasının önemli olduğunu belirtmiştir. Image titleCorona / Covid-19 (Korona) Virüs İle İlgili Tıbbi BranşlarEnfeksiyon Hastalıklarıİç Hastalıkları (Dahiliye)Göğüs HastalıklarıÇocuk Sağlığı ve HastalıklarıImage titleCorona / Covid-19 (Korona) Virüs ile İlgili Sıkça Sorulan SorularCorona / Covid-19 (Korona) Virüs Nedir?Corona / Covid-19 (Korona) virüsler soğuk algınlığından, Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS), Şiddetli akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara kadar geniş yelpazede salgına neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir.Novel Coronavirüs / Covid-19 (Koronavirüs) Nedir?Novel Coronavirüs (CoV) daha önce insanlarda tanımlanmamış yeni bir Corona / Covid-19 (Korona) virüs türüdür.Hayvanlardan İnsanlara Novel Coronavirüs (Koronavirüs) Bulaşabilir mi?Yapılan detaylı araştırmalar gösteriyor ki SARS-CoV’un 2002 yılında Çin’de misk kedilerinden insanlara ve MERS-CoV’un da Suudi Arabistan’da develerden insanlara bulaştığını ortaya çıkarttı. Bilinen ancak insanlara bulaşmayan coronavirüsler de bulunuyor. Virüs ailesi üzerinde dünya çapındaki araştırmalar devam etmekte.Novel Coronavirüs / Covid-19 (Koronavirüs) için Aşı Var mı?Novel Coronavirüs'ün / Covid-19 (Koronavirüs) tedavisi için henüz bir aşı bulunmamaktadır.Corona / Covid-19 (Korona) Virüsler İnsandan İnsana Bulaşabilir mi?Virüs ailesi içinde yer alan bazı türleri insandan insana bulaşabilir. Genellikle enfekte olmuş bir kişi ile yakın temastan sonra; evde, iş yerinden ve/veya kalabalık insan gruplarının bulunduğu alanlarda bulaşma oranı oldukça artabilir.Corona / Covid-19 (Korona) Virüs Tedavisinde Yeni Bir Yöntem ve/veya İlaç Var Mı?Novel Coronavirüsün / Covid-19 (Korona) neden olduğu hastalık için spesifik bir tedavi bulunmamaktadır. Bununla birlikte belirtilerin çoğu tedavi edilebilir. Hastanın klinik durumu uygulanacak tedaviyi belirlemektedir. Ayrıca enfekte olmuş kişiler için destekleyici bakım oldukça etkili olabilir.Kendimi Korumak İçin Ne Yapabilirim?Hastalığa yakalanmayı ve bulaşmasını önlemek için en önemlisi el hijyeni, kalabalık ortamlarda maske kullanmak ve öksürme, hapşırma gibi solunum yolu hastalığı belirtileri gösteren kişilerle yakın temastan kaçınmaktır. Güvenli gıda kullanımı da göz önünde bulundurulmalı, et, yumurta gibi hayvansal gıdalar iyice temizlenmeli ve iyice pişirilmelidir.Medicana Çamlıca Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı
